หลอดไฟ : จะติดหลอดไฟแบบไหนดี

October 3, 2011 by

เรื่องตลกสมัยพระเจ้าเหาต่อไฟฟ้าเข้าหมู่บ้านแห่งหนึ่งที่เคยแต่จุดใต้จุดคบให้ความสว่าง กลางคืนที่เคยสลัวกลับสว่างไสวดั่งกลางวัน แม่เฒ่านั่งชื่นชมดวงไฟจนดึกก็หาวิธีดับไฟโดยไปยืนใต้หลอดแล้วตั้งหน้าตั้งตาเป่า เป่าจนซี่โครงบานไฟก็ไม่ดับ เจ้าแกละหลานชายเห็นก็สงสารจึงคว้าขันตักน้ำมาสาดโครม ปรากฎว่าไฟดับจริง ๆ เพราะหลอดแตก

เรื่องอย่างนี้คงไม่เกิดกับคนยุคใหม่แล้ว เพราะตั้งแต่ลืมตามาดูโลกก็เห็นดวงไฟติดอยู่กลางบ้านแล้ว หลอดไฟที่ใช้ภายในบ้านทั่ว ๆ ไปแบ่งออกเป็นสองประเภทคือ หลอดธรรมดา (INCANDESCENT) ที่ธรรมดาเรียกว่าหลอดเกลียวหรือหลอดเขี้ยวตามวิธีการติดหลอดไฟกับขั้วอีกประเภทคือหลอดฟลูออกเรสเซ้นต์ (FLUORESCENT) เรียกแบบชาวบ้านว่าหลอดนีออน ทีนี้เรามาดูคุณสมบัติของหลอดไฟทั้งสองประเภท เพื่อจะเลือกใช้อย่างไหนดี

หลอดธรรมดาหรือหลอด INCANDESCENT เป็นหลอดไฟที่มีไส้หลอดบรรจุอายู่ในครอบแก้ว บรรจุก๊าซเฉื่อยส่วนมากเป็นก๊าซอาร์กอน ใช้หลักการเผาไส้หลอดให้ร้อน เพื่อให้เกิดแสงสว่าง เป็นหลักการที่ใช้ตั้งแต่โทมัส อัลวาร์ เอดิสัน ประดิษฐ์หลอดไฟขึ้นมาใช้เป็นครั้งแรก เราผ่านกระแสไฟฟ้าเข้าไปเผาไส้หลอดจนมีอุณหภูมิสูง 500°C จะให้แสงสีขาวออกมา เมื่อผ่านก๊าซอาร์กอน ซึ่งเป็นตัวที่ทำให้การระเหิดของไส้หลอดช้าลง สีของแสงที่ได้จะมีสีเหลือง ไส้หลอดทำจากทังสเตน ซึ่งมีจุดหลอมเหลวสูง เมื่อใช้ไปนาน ๆ ไส้หลอดก็จะขาด เนื่องจากการระเหิดตามอายุประมาณ 1,000 ชั่วโมง

การติดตั้งหลอดไฟแบบธรรมดาทำได้หลายอย่าง ส่วนมากก็ส่องลงมาตรง ๆ มีครอบหรือโป๊ะแขวนเหนือหลอดไฟเพื่อบังคับแสง ที่ใช้กันมากก็ทำเป็นไฟโป๊ะสำหรับอ่านหนังสือ หรือไว้ตามจุดต่าง ๆ เพื่อความสวยงาม หลอดไฟแบบธรรมดามักจะใช้ให้ความสว่างเฉพาะจุด เนื่องจากแสงที่ส่องออกมาให้ความสว่างน้อย เมื่อเทียบกับจำนวนกระแสไฟฟ้าซึ่งให้ปริมาณแสงสว่าง 4-8 ลูเมนต่อวัตต์ ในขณะที่หลอดฟลูออเรสเซ้นต์ให้ปริมาณแสงสว่าง 50-80 ลูเมนต่อวัตต์ แต่ก็มีข้อดีตรงที่การติดตั้งง่ายสะดวก

สีของแสงจากหลอดไฟธรรมดาเป็นสีเหลือง เมื่อส่องโดนวัตถุจะทำให้สีของวัตถุผิดเพี้ยนไปมาก แต่ก็มีข้อดีในเรื่องของบรรยากาศที่ได้จะอบอุ่นนุ่มนวลเพราะสีของแสงที่อยู่ในโทนอบอุ่น

การติดตั้งหลอดไฟแบบธรรมดามีอีกวิธีคือการติดแบบดาวน์ไลท์ เป็นการติดตั้งดวงไฟ ซึ่งซ่อนภายในเพดาน มีครอบซึ่งบังคับทิศทางของแสงให้ฉายไปยังจุดที่ต้องการ หลอดไฟที่ใช้ก็เป็นหลอดไฟแบบธรรมดานี่เอง การติดตั้งก็ฝังหลอดไฟไว้ในเพดาน โดยมีกล่องครอบยึดดวงไฟไว้ แสงที่ส่องออกมาจะผ่านครอบกรองแสงทำจากแก้วหรือพลาสติก บางทีก็ไม่มีครอบแต่จะมีกระบอกยาวยื่นออกมา โดยที่ผิวภายในกระบอกจะทำเป็นลายเส้นหรือไม่ก็ฉาบสีดำ สีขาว หรือทังสเตน โดยมีจุดมุ่งหมายเดียวกับการใช้ครอบลดความจ้าของแสง

ไฟแบบดาวน์ไลท์มีข้อดีตรงที่เราสามารถบังคับแสงที่ส่องตรงจากเพดานให้ความสว่างเฉพาะจุดที่เราต้องการได้ เป็นการแก้ไขข้อบกพร่องของห้อง พรางบางมุมที่เป็นมุมอับให้กลืนหายไปกับความมืด ทำให้บรรยากาศของห้องเกิดความสวยงามที่แตกต่างกันระหว่างกลางวันกับกลางคืน เป็นการนำเอาหลอดไฟแบบธรรมดามาติดตั้งให้ดูดีดูสวย ให้ประโยชน์ด้านความสว่าง

 

หลอดไฟฟลูออเรสเซ้นต์ ไฟแบบนี้นิยมติดภายในบ้านทั่วไปเพราะให้แสงสว่างชัดเจน เริ่มมีครั้งสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง อาศัยหลักการปล่อยอีเล็กตรอนจากขั้วหลอดวิ่งไปกระทบกับไอปรอททำให้เกิดการเรืองแสง ลักษณะของหลอดจะเป็นแท่งยาวหรือวงแหวน เพราะต้องการให้มีระยะทางให้อิเล็กตอนวิ่งเข้าชนไอปรอทซึ่งบรรจุอยู่ในหลอด ผิวภายในหลอดฉาบด้วยฟอสเฟอร์ซึ่งมีคุณสมบัติในการเรืองแสง สีของแสงเป็นสีขาวนวล ไม่ทำให้สีของวัตถุที่ส่องโดนผิดเพี้ยนนัก ให้ความสว่างมาก

แสงที่ส่องออกมาไม่มีความร้อนออกมาเหมือนหลอดแบบธรรมดา แต่การใช้ต้องประกอบกับอุปกรณ์อีกสองอย่างคือ สตาร์ทเตอร์เป็นตัวจ่ายกระแสไฟฟ้าเข้าสู่บัลลาสท์ ซึ่งเป็นตัวควบคุมประจุไฟฟ้าก่อนเข้าสู่หลอดไฟ แสงไฟจากหลอดฟลูออเรสเซ้นต์ที่เราเห็นความจริงแล้วจะกะพริบอยู่ตลอดเวลาด้วยความถี่สูงมาก มองด้วยตาเปล่าจะไม่เห็น นอกจากเวลาชำรุดจะเห็นว่าแสงไฟกะพริบตลอดเวลา ก็แก้ไขโดยการขยับตัวสตาร์ทเตอร์ หรือไม่ก็เปลี่ยนเสีย

การติดตั้งภายในบ้านมักจะให้ส่องตรงจากเพดาน โดยติดครอบแก้วหรือพลาสติกเพื่อลดความจ้าของแสง มีลักษณะเป็นกล่องสี่เหลี่ยมผืนผ้าตามขนาดของหลอดไฟ หรือไม่ก็ทรงกลมแบน ๆ ตัวครอบบางทีก็ทำพื้นผิวเป็นร่องเล็ก ๆ ให้ผลในการกระจายแสงได้เป็นอย่างดี นอกจากนี้ยังมีแบบเป็นครีบเล็ก เป็นแถว ๆ สามารถลดความจ้าและสะท้อนแสงได้ดีไม่แพ้กัน

นอกจากนี้บ้านบางหลังที่ออกแบบเพดานเล่นระดับ การติดไฟมักจะซ่อนไว้ในหลืบหรือส่วนที่เว้าขึ้น แสงที่ออกมาจะสว่างน้อยลง แต่เราก็แก้ไขโดยเพิ่มกำลังของหลอดไฟให้มากขึ้น การทำเช่นนี้เพื่อผลด้านความสวยงามเป็นระเบียบไม่มีกล่องดวงไฟออกมาเกะกะตาคล้ายกับการติดตั้งแบบดาวน์ไลท์ แต่ควบคุมทิศทางของแสงได้ไม่ดีเท่าที่ควร แสงที่ออกมาจะกระจายไปทั่ว

ในกรณีที่ฝ้าเพดานเป็นโครงอะลูมิเนียมรูปตารางกริด การติดตั้งไฟฟลูออเรสเซ้นต์มักจะซ่อนอยู่ในเพดาน โดยมีแผ่นพลาสติกกรองแสงปิดเรียบแนวเดียวกับฝ้าเพดานซึ่งก็เรียบร้อยดี แต่ถ้ามองในแง่ความสวยงามจะไม่ค่อยสวยไม่เหมาะกับบ้าน ควรจะเป็นงานสำนักงานมากกว่า

การเลือกติดตั้งดวงไฟไม่ว่าจะเป็นแบบหลอดไฟธรรมดาหรือฟลูออเรสเซ้นต์ก็แล้วแต่ สิ่งที่ไม่ควรจะละเลยคือเรื่องของความสวยงามและบรรยากาศที่เกิดจากดวงไฟ และจะต้องคำนึงถึงประเภทงานที่นำไปใช้ด้วย แสงจากหลอดไฟธรรมดาให้สีที่อบอุ่นเหมาะแก่การพักผ่อนให้บรรยากาศที่นุ่มนวล แต่ก็สิ้นเปลืองกระแสไฟฟ้ามากกว่าหลอดฟลูออเรสเซ้นต์ ซึ่งให้แสงสว่างสีขาวชัดเจน สว่างกระจายทั่ว แต่ก็ประหยัดกระแสไฟฟ้า

นี่ก็เป็นเรื่องที่เจ้าของงานจะต้องตัดสินใจเลือกเอา เพราะปัจจุบันความมุ่งหมายของการติดตั้งดวงไฟใช่แต่ต้องการเพียงความสว่างแต่อย่างเดียว ต้องคำนึงถึงเรื่องบรรยากาศและความสวยงามเข้าร่วมด้วย

แบบบ้านและการตกแต่งห้อง ที่น่าสนใจ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>